Pengeluaran tunai ATM turun 17.7% sejak 2019 — sedangkan wang tunai dalam edaran naik 60%
Malaysia ialah satu-satunya pasaran dalam perbandingan ini yang tiga sirinya menunjuk ke arah sama: wang tunai dalam edaran naik, bahagian not RM100 naik daripada 28.2% kepada 48.4%, dan pengeluaran tunai ATM turun — dengan bilangan terminal ATM yang bertambah, bukan berkurang.
Adakah Malaysia menggunakan kurang tunai atau memegang lebih banyak?
Kedua-duanya, dan kedua-duanya tidak bercanggah. Wang tunai dalam edaran naik daripada RM51,139 juta pada akhir 2009 kepada RM182,312 juta pada Jun 2026, manakala bahagiannya daripada M2 naik daripada 5.03% pada 2014 kepada 6.84% (Bank Negara Malaysia).
Adakah Malaysia menggunakan kurang tunai atau memegang lebih banyak?
Wang tunai dalam edaran (RM juta)
Skala linear yang sama bermula dari sifar. Pilihan catatan daripada jadual di bawah. Tarikh, unit, takrif dan batasan dalam jadual serta teks masih terpakai.
| Akhir tempoh | Wang tunai dalam edaran (RM juta) | M2 (RM juta) | Tunai ÷ M2 |
|---|---|---|---|
| Disember 2009 | 51,139 | — | — |
| Disember 2014 | 77,734 | 1,544,160 | 5.03% |
| Disember 2019 | 114,097 | 1,950,568 | 5.85% |
| Disember 2024 | 170,720 | 2,478,817 | 6.89% |
| Jun 2026 | 182,312 | 2,665,316 | 6.84% |
Ruang kosong itu kerana siri M2 laman ini bagi Malaysia bermula pada Januari 2013, bukan kerana nilainya sifar.
Angka pengeluaran pula bergerak ke arah bertentangan
Inilah yang menjadikan Malaysia kes paling jelas dalam perbandingan ini. Pengeluaran tunai ATM turun pada jumlah dan nilai sementara stok tunai bertambah (Statistik Pembayaran BNM).
| Tahun | Pengeluaran tunai ATM (juta) | Nilai (RM juta) |
|---|---|---|
| 2019 | 845.9 | 427,782 |
| 2020 | 768.7 | 377,338 |
| 2022 | 798.5 | 404,735 |
| 2024 | 771.5 | 393,552 |
| 2025 | 696.2 | 369,268 |
Jumlah pengeluaran turun 17.7% daripada 2019 dan nilainya turun 13.7% dalam ringgit nominal. Dalam tempoh sama bilangan terminal ATM naik daripada 13,565 pada 2022 kepada 15,788 pada 2025, jadi ini bukan cerita tentang mesin yang dialih keluar.
Kedua-dua siri mengukur perkara berbeza. Pengeluaran mengukur berapa kerap tunai meninggalkan sistem perbankan. Wang tunai dalam edaran mengukur berapa banyak daripadanya kekal di luar. Tunai yang dikeluarkan sekali lalu disimpan tidak menghasilkan pengeluaran kedua, jadi pegangan boleh naik sementara pengeluaran turun.
Not lebih besar, bukan lebih banyak not
Campuran denominasi menunjuk ke arah sama. Bahagian not RM100 daripada wang tunai dalam edaran naik daripada 28.2% pada 2009 kepada 42.6% pada 2019, 46.0% pada 2024 dan 48.4% pada Jun 2026.
| Akhir tempoh | Bahagian RM100 daripada wang tunai dalam edaran |
|---|---|
| 2009 | 28.2% |
| 2019 | 42.6% |
| 2024 | 46.0% |
| Jun 2026 | 48.4% |
Hampir separuh daripada semua ringgit dalam edaran kini berada dalam not terbesar. Not kecil beredar kerana orang membelanjakannya; not besar terkumpul kerana orang menyimpannya. Sebagai perbandingan, not ¥10,000 Jepun naik daripada 91.18% kepada 92.64% antara 2009 dan 2024 — pasaran yang sudah berada di siling, di mana trend sama hampir tiada ruang untuk kelihatan.
Bahagian denominasi ialah pengiraan CapsWindow ke atas dua paras yang diterbitkan Bank Negara Malaysia bersebelahan; BNM menerbitkan parasnya, bukan bahagiannya. Konsep tunai di sini ialah wang tunai dalam edaran, yang termasuk tunai dalam peti besi bank. Dalam jadual perbandingan di bawah, Taiwan dan Vietnam menggunakan konsep berbeza yang tidak termasuk tunai peti besi, jadi jadual itu boleh dibaca untuk arah tetapi bukan untuk paras. Malaysia tidak menerbitkan bahagian pembayaran secara tunai, sama ada mengikut bilangan transaksi atau nilai — perkara ini disemak terhadap jadual statistik pembayaran BNM dan Laporan Kestabilan Kewangan dan Sistem Pembayarannya, dan tiada anggaran perunding digantikan untuknya.
Adakah setiap pasaran kelihatan begini?
Tidak. Inilah hasil paling menarik daripada perbandingan ini.
| Pasaran | Dis 2009 | Dis 2019 | Dis 2024 | Konsep |
|---|---|---|---|---|
| Taiwan | 3.12% | 4.61% | 5.17% | dipegang orang ramai |
| Hong Kong | 5.82% | 7.12% | 7.25% | dalam edaran |
| Malaysia | — | 5.85% | 6.89% | dalam edaran |
| Singapura | — | — | 8.06% | dalam edaran |
| Thailand | 9.85% | 9.29% | 10.10% | dalam edaran |
| Jepun | 11.19% | 11.32% | 10.23% | dalam edaran |
| Vietnam | 14.01% | 11.33% | 9.10% | luar bank |
| Filipina | 15.01% | 13.66% | 14.85% | dalam edaran |
Malaysia, Taiwan dan Hong Kong naik. Vietnam turun daripada 14.01% kepada 9.10% dan Jepun daripada 11.19% kepada 10.23%; stok not Jepun sendiri memuncak pada Disember 2024 dan turun sejak itu. Jadi “tunai sedang ditimbun di mana-mana” bukan apa yang ditunjukkan data.
Perbezaan antara pasaran mengikut keadaan penggunaan tunai: sejauh mana infrastruktur pembayaran menjangkau, saiz sektor tidak formal, aliran tunai pelancong, dan cara not denominasi besar dikeluarkan. Perenggan ini mentafsir dari mana perbezaan itu datang; angka dalam jadual ialah pemerhatian daripada statistik yang diterbitkan setiap bank pusat dan daripada siri M2 laman ini.
Apa yang perlu disemak semasa membaca angka ini
Mulakan dengan konsep. “Wang tunai dikeluarkan”, “wang tunai dalam edaran” dan “wang tunai dipegang orang ramai” ialah tiga angka berbeza, dipisahkan oleh tunai yang berada dalam peti besi bank. Jadual melabelkan setiap baris justeru kerana itu, dan merentas pasaran hanya arahnya boleh dibandingkan.
Kemudian semak penyebutnya. Bahagian tunai di sebelah pembayaran mempunyai set transaksi tertentu di bawahnya; tukar set itu dan jawapannya berubah. Bahagian di sebelah stok mempunyai M2 di bawahnya. Kedua-duanya tidak mengesahkan satu sama lain.
Akhir sekali, jangan membaca tunai ÷ M2 sebagai sesuatu yang lain. Ia ialah bahagian matematik tunai dalam agregat monetari. Ia bukan ukuran “inflasi sebenar” dan bukan ukuran ekonomi bayangan. Bahagian rendah tidak bermakna masyarakat tanpa tunai dan bahagian tinggi tidak bermakna sektor tidak formal yang besar.
Soalan lazim
Berapa banyak wang tunai dalam edaran di Malaysia?
RM182,312 juta pada Jun 2026, naik daripada RM114,097 juta pada akhir 2019 dan RM51,139 juta pada akhir 2009. Bahagiannya daripada M2 ialah 6.84% pada Jun 2026, berbanding 5.85% pada akhir 2019.
Adakah orang ramai mengeluarkan tunai lebih sedikit?
Ya, pada kedua-dua ukuran. Pengeluaran tunai ATM turun daripada 845.9 juta transaksi pada 2019 kepada 696.2 juta pada 2025, dan daripada RM427,782 juta kepada RM369,268 juta dari segi nilai. Dalam tempoh sama bilangan terminal ATM naik daripada 13,565 pada 2022 kepada 15,788 pada 2025.
Bagaimana pengeluaran boleh turun sedangkan wang tunai dalam edaran naik?
Kerana kedua-duanya mengukur perkara berbeza. Pengeluaran mengukur berapa kerap tunai keluar daripada sistem perbankan; wang tunai dalam edaran mengukur berapa banyak tunai kekal di luar sistem itu. Tunai yang dikeluarkan sekali dan kemudian disimpan tidak menghasilkan pengeluaran kedua.
Adakah Malaysia menerbitkan bahagian pembayaran secara tunai?
Tidak. Bank Negara Malaysia menerbitkan statistik instrumen pembayaran tetapi bukan bahagian pembayaran yang dibuat secara tunai, sama ada mengikut bilangan transaksi atau nilai. Antara sembilan pasaran yang dibandingkan di sini, hanya Thailand, Taiwan dan Jepun menerbitkan ukuran sedemikian.