เงินฝากของบุคคลธรรมดาในธนาคารพาณิชย์อยู่ที่ 9.05 ล้านล้านบาท และเพิ่งลดต่ำกว่าครึ่งหนึ่งของเงินฝากทั้งระบบ
ไทยไม่มีงบดุลสินทรัพย์ทางการเงินของภาคครัวเรือน จึงไม่มีตัวเลขว่าครัวเรือนถือสินทรัพย์เป็นเงินฝากกี่เปอร์เซ็นต์ สิ่งที่วัดได้คือเงินฝากของบุคคลธรรมดาที่ธนาคารพาณิชย์ 9,053,870 ล้านบาท และหนี้ครัวเรือน 16,410,350 ล้านบาท
ครัวเรือนไทยถือสินทรัพย์เป็นเงินฝากกี่เปอร์เซ็นต์
ไม่มีคำตอบทางการ และนี่คือข้อค้นพบของบทความนี้ ไม่ใช่ช่องว่างของบทความ
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติจัดทำบัญชีกระแสเงินทุน (Flow-of-Funds Accounts of Thailand 2024 เผยแพร่เมษายน 2026) แต่เอกสารทั้ง 94 หน้ามีเฉพาะธุรกรรมในแต่ละปี คือการได้มาสุทธิของสินทรัพย์ทางการเงินแยกตามภาคและตามประเภทตราสาร ไม่มีตารางยอดคงค้างของภาคใดเลย รวมถึงภาคครัวเรือน ตัวหารที่คำถามนี้ต้องใช้จึงไม่มีใครผลิต
สิ่งที่ไทยวัดได้ คือด้านสินทรัพย์ชิ้นหนึ่งที่ชัดเจนกว่าตลาดอื่นหลายแห่งในภูมิภาค
เงินฝากของบุคคลธรรมดา และสัดส่วนที่เพิ่งลดต่ำกว่าครึ่ง
ธนาคารแห่งประเทศไทยเผยแพร่เงินฝากธนาคารพาณิชย์จำแนกตามประเภทผู้ฝาก โดยมีบรรทัด “บุคคลธรรมดา” แยกไว้ชัดเจน (ธนาคารแห่งประเทศไทย)
เงินฝากของบุคคลธรรมดา และสัดส่วนที่เพิ่งลดต่ำกว่าครึ่ง
เงินฝากบุคคลธรรมดา (ล้านบาท)
ใช้มาตราส่วนเชิงเส้นเดียวกันโดยเริ่มจากศูนย์ คัดเลือกบางรายการจากตารางด้านล่าง วันที่อ้างอิง หน่วย นิยาม และข้อจำกัดยังคงเป็นไปตามตารางและเนื้อหาเดิม
| สิ้นงวด | เงินฝากบุคคลธรรมดา (ล้านบาท) | เงินฝากทุกประเภทผู้ฝาก (ล้านบาท) | สัดส่วนบุคคลธรรมดา |
|---|---|---|---|
| ธันวาคม 2015 | 6,456,314 | 12,302,716 | 52.48% |
| ธันวาคม 2019 | 7,461,117 | 14,332,516 | 52.06% |
| ธันวาคม 2024 | 8,947,665 | 17,618,948 | 50.78% |
| ธันวาคม 2025 | 9,051,757 | 18,050,053 | 50.15% |
| กรกฎาคม 2026 | 9,053,870 | 18,392,140 | 49.23% |
ยอดเงินฝากของบุคคลธรรมดาไม่ได้ลดลง แต่เพิ่มจาก 6.46 ล้านล้านบาทเป็น 9.05 ล้านล้านบาท สิ่งที่ลดคือสัดส่วน เพราะเงินฝากของผู้ฝากประเภทอื่นเพิ่มเร็วกว่า ในสิบเอ็ดปีนี้สัดส่วนของบุคคลธรรมดาลดลง 3.25 จุดร้อยละ และเพิ่งข้ามเส้นครึ่งหนึ่งลงมาในปี 2026
โครงสร้างภายในก็เปลี่ยน เงินฝากออมทรัพย์ของบุคคลธรรมดาเพิ่มจาก 3,497,370 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2015 เป็น 6,083,165 ล้านบาท ณ กรกฎาคม 2026 ขณะที่เงินฝากประจำเพิ่มจาก 2,890,256 ล้านบาทเป็น 2,912,140 ล้านบาท แทบไม่ขยับในรอบสิบเอ็ดปี
ตัวเลขนี้นับเฉพาะธนาคารพาณิชย์ ไม่รวมสถาบันการเงินเฉพาะกิจ (ธนาคารออมสิน ธ.ก.ส. ธอส.) และไม่รวมสหกรณ์ออมทรัพย์ จึงต่ำกว่าเงินฝากทั้งหมดที่ครัวเรือนถืออยู่จริง อีกทั้ง "บุคคลธรรมดา" เป็นการจำแนกผู้ฝากในสถิติเงินฝาก ไม่ใช่ภาคครัวเรือนตามนิยามบัญชีประชาชาติ สัดส่วนในตารางนี้คำนวณจากตัวเลขสองค่าในตารางเดียวกันของธนาคารแห่งประเทศไทย จึงเป็นสัดส่วนของเงินฝาก ไม่ใช่สัดส่วนของสินทรัพย์ครัวเรือน
ด้านหนี้วัดได้ครบ ด้านสินทรัพย์วัดได้เพียงบางส่วน
ความไม่สมมาตรนี้คือประเด็นหลัก ไทยมีตัวเลขหนี้ครัวเรือนที่ครบถ้วนและเผยแพร่สม่ำเสมอ แต่ไม่มีงบดุลด้านสินทรัพย์มาวางคู่กัน
| สิ้นงวด | หนี้ครัวเรือน (ล้านบาท) | ต่อ GDP |
|---|---|---|
| ธันวาคม 2015 | 11,803,078 | 85.9% |
| ธันวาคม 2019 | 14,197,753 | 84.1% |
| ธันวาคม 2024 | 16,435,687 | 88.0% |
| ธันวาคม 2025 | 16,441,620 | 86.7% |
| มีนาคม 2026 | 16,410,350 | 85.9% |
กองทุนที่ครัวเรือนมีสิทธิเรียกร้องก็มีบางส่วนที่เผยแพร่ กองทุนประกันสังคมมีสินทรัพย์ 2,719,897 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2024 และกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการมีมูลค่าสินทรัพย์สุทธิ 1,583,283 ล้านบาท ณ วันที่ 14 กันยายน 2026 โดยในจำนวนนี้เป็นบัญชีสมาชิก 617,987 ล้านบาท ทั้งสองรายการมาจากคนละหน่วยงานและคนละนิยาม จึงไม่นำมาบวกกับเงินฝาก
สามตลาดในเอเชียที่มีคำตอบ
| ตลาด | ณ วันที่ | เงินสดและเงินฝาก | ตราสารหนี้ | หุ้นและกองทุน | ประกันและบำนาญ | อื่น ๆ | นิยามภาค |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ญี่ปุ่น | สิ้นมีนาคม 2026 | 47.22% | 1.52% | 23.63% | 24.48% | 3.15% | ครัวเรือนรวมธุรกิจส่วนบุคคล |
| ไต้หวัน | สิ้นปี 2024 | 34.78% | 0.25% | 26.10% | 26.12% | 12.74% | ครัวเรือนและองค์กรไม่แสวงหากำไร |
| สิงคโปร์ | ไตรมาส 2 ปี 2026 | 32.36% | — | 20.19% | 47.45% | — | ครัวเรือน |
| เกาหลีใต้ | ไตรมาส 2 ปี 2025 | 45.23% | 3.25% | 22.52% | 28.18% | 0.83% | ครัวเรือนและองค์กรไม่แสวงหากำไร |
| สหรัฐอเมริกา | สิ้นมีนาคม 2026 | 10.7% | 4.3% | 56.7% | 25.7% | 2.5% | ครัวเรือนและองค์กรไม่แสวงหากำไร (ฐาน BOJ) |
| ยูโรโซน | สิ้นมีนาคม 2026 | 31.1% | 2.8% | 37.6% | 26.5% | 2.0% | ครัวเรือนและองค์กรไม่แสวงหากำไร (ฐาน BOJ) |
ไทยไม่มีแถวในตารางนี้ เช่นเดียวกับฮ่องกง มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย และเวียดนาม ช่องว่างหมายถึงข้อมูลไม่ครอบคลุม ไม่ได้หมายถึงศูนย์ และบทความนี้ไม่ได้นำตัวเลขอื่นมาแทน สำหรับญี่ปุ่น สหรัฐฯ และยูโรโซน คอลัมน์หุ้นและกองทุนคือผลรวมของบรรทัด "หุ้น" กับ "กองทุนรวม" ในตารางเปรียบเทียบฉบับเดียวกันของธนาคารกลางญี่ปุ่น เป็นการบวกรายการที่เผยแพร่แล้วในตารางและฉบับเดียวกัน ไม่ใช่การประมาณ
ความไม่สมมาตรระหว่างข้อมูลหนี้ที่ครบและข้อมูลสินทรัพย์ที่ขาด มีผลต่อการอ่านสถานะการเงินของครัวเรือน ตัวเลข "หนี้ครัวเรือนต่อ GDP 85.9%" มักถูกอ่านเดี่ยว ๆ ขณะที่มาเลเซียซึ่งเผยแพร่ทั้งสองด้านแสดงอัตราส่วนสินทรัพย์ทางการเงินต่อหนี้ที่ 2.1 เท่า ณ สิ้นปี 2025 ไทยไม่มีตัวเลขเทียบเคียงนั้น ย่อหน้านี้เป็นการตีความ ส่วนตัวเลขในตารางเป็นการสังเกตจากสถิติที่เผยแพร่แล้ว
อ่านตัวเลขเหล่านี้ต้องตรวจอะไร
ตรวจว่าตัวเลขนั้นมีตัวหารหรือไม่ “เงินฝากบุคคลธรรมดา 9.05 ล้านล้านบาท” เป็นระดับ ส่วน “ครัวเรือนถือสินทรัพย์เป็นเงินฝากกี่เปอร์เซ็นต์” เป็นอัตราส่วน และในไทยตัวหารของอัตราส่วนนั้นไม่มีใครเผยแพร่
ตรวจว่าเป็นยอดคงค้างหรือธุรกรรม บัญชีกระแสเงินทุนของไทย ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย มีเฉพาะธุรกรรม “ปีนี้ฝากเพิ่มเท่าไร” กับ “ตอนนี้มีเงินฝากอยู่เท่าไร” เป็นคนละคำถาม
ตรวจขอบเขตของสถาบัน เงินฝากที่นับเฉพาะธนาคารพาณิชย์กับเงินฝากที่รวมสถาบันการเงินเฉพาะกิจและสหกรณ์ เป็นคนละตัวเลข
และอย่าอ่านสัดส่วนเงินฝากเป็นคำตัดสิน มันคือการกระจายตัวว่าสินทรัพย์ถูกวางไว้ที่ใด ไม่ใช่ผลตอบแทน ไม่ใช่ตัววัดเงินเฟ้อ และไม่ใช่หลักฐานของความระมัดระวังในตัวมันเอง
คำถามที่พบบ่อย
ครัวเรือนไทยถือสินทรัพย์ทางการเงินเป็นเงินฝากกี่เปอร์เซ็นต์
ไม่มีตัวเลขทางการ เพราะไทยไม่ได้จัดทำงบดุลสินทรัพย์ทางการเงินของภาคครัวเรือน บัญชีกระแสเงินทุนของ สศช. มีเฉพาะรายการธุรกรรมในแต่ละปี ไม่มียอดคงค้าง จึงไม่มีตัวหารสำหรับคำนวณสัดส่วนนี้
บุคคลธรรมดามีเงินฝากในธนาคารพาณิชย์เท่าไร
9,053,870 ล้านบาท ณ เดือนกรกฎาคม 2026 แยกเป็นเงินฝากออมทรัพย์ 6,083,165 ล้านบาท เงินฝากประจำ 2,912,140 ล้านบาท และกระแสรายวัน 58,565 ล้านบาท ตัวเลขนี้นับเฉพาะธนาคารพาณิชย์ ไม่รวมสถาบันการเงินเฉพาะกิจและสหกรณ์ออมทรัพย์
ทำไมสัดส่วนของบุคคลธรรมดาในเงินฝากถึงลดลง
ยอดเงินฝากของบุคคลธรรมดาไม่ได้ลด แต่เพิ่มช้ากว่าผู้ฝากประเภทอื่น สัดส่วนจึงลดจาก 52.48% ณ สิ้นปี 2015 เหลือ 49.23% ณ เดือนกรกฎาคม 2026 ทั้งสองตัวเลขมาจากตารางเดียวกันของธนาคารแห่งประเทศไทย
ตลาดไหนในเอเชียที่เผยแพร่องค์ประกอบสินทรัพย์ของครัวเรือน
ญี่ปุ่น ไต้หวัน และสิงคโปร์ สัดส่วนเงินสดและเงินฝากอยู่ที่ 47.22% ณ สิ้นเดือนมีนาคม 2026 34.78% ณ สิ้นปี 2024 และ 32.36% ในไตรมาสสองปี 2026 ตามลำดับ ฮ่องกง มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย และเวียดนาม ไม่มีตัวเลขที่เทียบกันได้