ไทยเกินดุลบัญชีเดินสะพัด แต่ทำไมบาทอ่อน? ดอลลาร์ไปไหนในปี 2568–2569
ปี 2568 ไทยเกินดุลบัญชีเดินสะพัด 17,429 ล้านดอลลาร์ แต่ช่วง ม.ค.–ก.ค. 2569 พลิกเป็นขาดดุล 17,837 ล้านดอลลาร์ ขณะที่เงินบาทอ่อนจาก 31.26 เป็น 33.51 บาทต่อดอลลาร์ ดูว่าเงินตราต่างประเทศเข้าออกทางไหนจากสถิติดุลการชำระเงินของ ธปท. และ ธปท. อธิบายอย่างไร
คำค้นที่พบบ่อยคือ ไทยเกินดุลบัญชีเดินสะพัด แต่ทำไมเงินบาทอ่อน ตัวเลขล่าสุดของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ตอบได้ตรงกว่านั้น ในปี 2568 ไทยเกินดุลและเงินบาทแข็งค่า ส่วนในปี 2569 ไทยพลิกเป็นขาดดุลและเงินบาทอ่อนค่า บทความนี้ไล่ดูว่าเงินตราต่างประเทศเข้าออกทางไหน โดยใช้สถิติดุลการชำระเงินของ ธปท.
ไทยเกินดุลหรือขาดดุลเท่าไร?
ปี 2568 ไทยเกินดุลบัญชีเดินสะพัด 17,429 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่ช่วง ม.ค.–ก.ค. 2569 ขาดดุล 17,837 ล้านดอลลาร์ เทียบกับเกินดุล 14,993 ล้านดอลลาร์ในช่วงเดียวกันของปี 2568 (คำนวณจากตารางรายเดือน EC_XT_047_S3 ของ ธปท. ปรับปรุงล่าสุด 31 ส.ค. 2569 ข้อมูลเบื้องต้น)
ดุลบัญชีเดินสะพัดของไทย ม.ค.–ก.ค. 2569 (ธปท. ฐานดุลการชำระเงิน ข้อมูลเบื้องต้น คำนวณจากผลรวมรายเดือน)
ไทยเกินดุลหรือขาดดุลเท่าไร?
ไตรมาส 2/2569
ใช้มาตราส่วนเชิงเส้นเดียวกันโดยเริ่มจากศูนย์ ค่าติดลบแสดงไปทางซ้าย คัดเลือกบางรายการจากตารางด้านล่าง วันที่อ้างอิง หน่วย นิยาม และข้อจำกัดยังคงเป็นไปตามตารางและเนื้อหาเดิม
| ล้านดอลลาร์สหรัฐ | ปี 2568 | ไตรมาส 1/2569 | ไตรมาส 2/2569 | ม.ค.–ก.ค. 2569 |
|---|---|---|---|---|
| ดุลการค้า (ฐานดุลการชำระเงิน) | +24,812 | −303 | −12,075 | −12,425 |
| ดุลบริการ รายได้ และเงินโอน | −7,383 | +1,720 | −5,620 | −5,412 |
| ดุลบัญชีเดินสะพัด | +17,429 | +1,417 | −17,695 | −17,837 |
ที่มา: ตารางรายไตรมาสของ ธปท. และตารางรายเดือน EC_XT_047_S3 ช่อง ม.ค.–ก.ค. 2569 เป็นผลรวมรายเดือนที่คำนวณเอง มูลค่าส่งออกช่วง ม.ค.–ก.ค. 2569 เพิ่มขึ้น 18.3% จากปีก่อน ขณะที่มูลค่านำเข้าเพิ่มขึ้น 37.6% (รายงานเดือน ก.ค. 2569)
ส่วนเกินดุลปี 2568 มาจากสินค้าและรายรับจากนักท่องเที่ยวเป็นหลัก ขณะที่รายได้จากการลงทุนไหลออกสุทธิ (ธปท. EC_XT_049_S2)
| องค์ประกอบของดุลบัญชีเดินสะพัด ปี 2568 | ล้านดอลลาร์สหรัฐ |
|---|---|
| ดุลการค้า (สินค้า) | +24,812 |
| ดุลบริการ | −1,248 |
| – รายรับจากการเดินทางของชาวต่างชาติในไทย | 44,773 |
| – รายจ่ายการเดินทางของคนไทยในต่างประเทศ | 14,767 |
| – ค่าขนส่งสินค้าที่จ่ายให้ต่างประเทศ | 23,397 |
| ดุลรายได้ (ส่วนใหญ่คือกำไร เงินปันผล และดอกเบี้ย) | −15,403 |
| ดุลรายการโอนและบริจาค | +9,268 |
| ดุลบัญชีเดินสะพัด | +17,429 |
การท่องเที่ยวยังเป็นแหล่งรายรับสำคัญในปี 2569 รายรับจากการเดินทางในดุลบริการไตรมาส 1/2569 อยู่ที่ 15,317 ล้านดอลลาร์ สูงกว่าไตรมาส 1/2568 (13,594 ล้านดอลลาร์) 12.7% (คำนวณ) ตารางรายไตรมาสของ ธปท. แสดงรายรับจากการท่องเที่ยวครึ่งแรกของปี 2569 ที่ 779,602 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 7.5% จากช่วงเดียวกันปีก่อน ขณะที่จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติ 16.16 ล้านคน ลดลง 3.2% (คำนวณ) แต่รายรับที่เพิ่มขึ้นไม่พอชดเชยมูลค่านำเข้าที่เร่งตัว
แล้วเงินบาทเคลื่อนไหวอย่างไร?
เงินบาทแข็งค่าในปี 2568 และอ่อนค่าในปี 2569 ค่าเฉลี่ยทั้งปีจาก ธปท. อยู่ที่ 35.26 บาทต่อดอลลาร์ในปี 2567 และ 32.87 บาทในปี 2568 ส่วนค่าเฉลี่ยรายเดือนจาก BIS อยู่ที่ 31.26 บาทใน ก.พ. 2569 ซึ่งเป็นเดือนที่บาทแข็งที่สุดของปี และ 33.51 บาทใน ก.ค. 2569 ซึ่งเป็นเดือนที่อ่อนที่สุด หรือจำนวนบาทต่อดอลลาร์เพิ่มขึ้น 7.2% (คำนวณ) ก่อนกลับมาที่ 33.01 บาทใน ส.ค. 2569 (BIS)
ตารางด้านล่างวางดุลรายเดือนคู่กับอัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ยของ ธปท. ในตารางชุดเดียวกัน (ตารางรายเดือน ก.ค. 2569; เดือน ม.ค. จากตารางรายเดือน มิ.ย. 2569)
| เดือน (2569) | ดุลการค้า | ดุลบัญชีเดินสะพัด | ดุลการชำระเงิน | บาทต่อดอลลาร์ (เฉลี่ย ธปท.) |
|---|---|---|---|---|
| ม.ค. | −741 | +549 | +2,193 | 31.27 |
| ก.พ. | +584 | +1,666 | +373 | 31.24 |
| มี.ค. | −146 | −798 | −1,188 | 32.31 |
| เม.ย. | −6,769 | −7,790 | +2,284 | 32.34 |
| พ.ค. | −2,632 | −6,432 | −96 | 32.50 |
| มิ.ย. | −2,674 | −3,474 | +567 | 32.90 |
| ก.ค. | −47 | −1,559 | −3,612 | 33.50 |
| ม.ค.–ก.ค. | −12,425 | −17,837 | +523 | — |
หน่วย: ล้านดอลลาร์สหรัฐ ข้อมูลเบื้องต้น ผลรวมคำนวณเอง
จุดที่น่าสนใจคือ แม้ดุลบัญชีเดินสะพัดจะขาดดุล 17,837 ล้านดอลลาร์ใน 7 เดือน แต่ดุลการชำระเงินโดยรวมยังเป็นบวก 523 ล้านดอลลาร์ ส่วนต่างราว 18,360 ล้านดอลลาร์ (คำนวณ) จึงต้องมาจากบัญชีทุน บัญชีการเงิน และค่าคลาดเคลื่อนทางสถิติรวมกัน ธปท. เผยแพร่รายละเอียดรายไตรมาสล่าช้าหนึ่งไตรมาส และตารางล่าสุดยังแสดงบัญชีการเงินรวมของไตรมาส 2/2569 เป็น n.a. จึงยังแยกไม่ได้ว่าเงินส่วนนี้มาจากรายการใด
เงินดอลลาร์ไหลเข้าออกทางไหน?
ปี 2568 เงินที่ได้จากการเกินดุลส่วนหนึ่งไหลกลับออกไปลงทุนในต่างประเทศ ผู้มีถิ่นฐานในไทยซื้อหลักทรัพย์ต่างประเทศสุทธิ 34,551 ล้านดอลลาร์ หรือราวสองเท่าของดุลบัญชีเดินสะพัด แต่มีเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศไหลเข้า 18,525 ล้านดอลลาร์ (ธปท. EC_XT_049_S2)
การซื้อหลักทรัพย์ต่างประเทศสุทธิของผู้มีถิ่นฐานในไทย ปี 2568 (ธปท. EC_XT_049_S2 ข้อมูลเบื้องต้น)
ในตารางชุดใหม่ของ ธปท. ค่าบวกในด้านสินทรัพย์หมายถึงเงินไหลออกไปซื้อสินทรัพย์ต่างประเทศ และค่าบวกในด้านหนี้สินหมายถึงเงินจากต่างประเทศไหลเข้า ตารางด้านล่างจึงเขียนทิศทางกำกับไว้
| ล้านดอลลาร์สหรัฐ | ปี 2568 | ไตรมาส 1/2569 | ไตรมาส 2/2569 | ความหมาย |
|---|---|---|---|---|
| ไทยลงทุนโดยตรงในต่างประเทศ | 9,575 | 2,867 | n.a. | ไหลออก: บริษัทไทยตั้งหรือซื้อกิจการในต่างประเทศ |
| ต่างชาติลงทุนโดยตรงในไทย | 18,525 | 2,847 | n.a. | ไหลเข้า |
| ไทยซื้อหลักทรัพย์ต่างประเทศ | 34,551 | 5,308 | 6,063 | ไหลออก: กองทุน บริษัทประกัน นักลงทุนไทย |
| – ในนั้นเป็นหุ้น | 23,146 | 6,534 | 5,713 | ไหลออก |
| ต่างชาติซื้อหลักทรัพย์ไทยสุทธิ | −1,826 | +2,365 | −676 | ติดลบ = ต่างชาติขายสุทธิและนำเงินออก |
| การลงทุนอื่น (เงินกู้ เงินฝาก สินเชื่อการค้า) สุทธิ | −14,033 | −1,410 | n.a. | ติดลบ = เงินไหลเข้าสุทธิ |
| บัญชีการเงินสุทธิ | +12,859 | +2,312 | n.a. | บวก = เงินไหลออกสุทธิ |
| ค่าคลาดเคลื่อนทางสถิติ | +12,934 | +2,161 | n.a. | ธุรกรรมที่สถิติจับไม่ได้ |
| ดุลการชำระเงิน (ทุนสำรองเปลี่ยน) | +18,411 | +1,378 | +2,756 | บวก = ทุนสำรองเพิ่ม |
ที่มา: EC_XT_049_S2 สำหรับปี 2568 และไตรมาส 1/2569; ไตรมาส 2/2569 จากตารางรายไตรมาสของ ธปท. ซึ่งยังไม่มีบัญชีการเงินครบทุกรายการ
สมการของปี 2568 ปิดได้ดังนี้ (คำนวณ): ดุลบัญชีเดินสะพัด 17,429 + บัญชีทุน 907 − บัญชีการเงินสุทธิ 12,859 + ค่าคลาดเคลื่อน 12,934 = 18,411 ล้านดอลลาร์ ค่าคลาดเคลื่อนทางสถิติที่ใหญ่เกือบเท่าบัญชีการเงินทั้งบัญชีเป็นเหตุผลที่ควรอ่านตัวเลขแต่ละรายการอย่างระมัดระวัง ธปท. ไม่ได้ระบุที่มาของค่าคลาดเคลื่อนนี้ในตารางที่อ้างถึง
การซื้อหุ้นต่างประเทศของคนไทยเชื่อมกับอีกบทความ หุ้นสหรัฐเป็นเงินบาทปี 2569 ส่วนทุนสำรองเทียบกับหนี้ต่างประเทศระยะสั้นอยู่ที่ 2.8 เท่าในไตรมาส 1/2569 ตามตารางรายไตรมาสของ ธปท. อ่านบริบทเพิ่มได้ที่ ทุนสำรองกับหนี้ต่างประเทศระยะสั้น
ธปท. อธิบายการขาดดุลและเงินบาทอย่างไร?
ธปท. อธิบายว่าการขาดดุลในปี 2569 มาจากมูลค่านำเข้าเป็นหลัก ส่วนเงินบาทเคลื่อนไหวตามปัจจัยภายนอก คำอธิบายรายเดือนมีดังนี้
- มี.ค. 2569: ดัชนีค่าเงินบาท (NEER) เฉลี่ยอ่อนค่ามากกว่าสกุลคู่ค้าคู่แข่ง จากความกังวลของตลาดว่าเศรษฐกิจไทยพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันในสัดส่วนสูง และนำเข้ามากกว่ากึ่งหนึ่งจากตะวันออกกลาง (ธปท.)
- เม.ย. 2569: ดุลบัญชีเดินสะพัดขาดดุลมาก จากมูลค่านำเข้าที่เร่งตัวทั้งชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์และน้ำมัน
- มิ.ย. 2569: ดุลการค้ายังขาดดุลใกล้เคียงเดือนก่อน แม้การนำเข้าเชื้อเพลิงทยอยลดลง เพราะมีการเร่งนำเข้าทองคำหลังราคาทองคำโลกลดลงมาก (ธปท.)
- ก.ค. 2569: ดุลการค้ากลับมาสมดุลตามการนำเข้าทองคำและเชื้อเพลิงที่ลดลง เงินบาทอ่อนค่าจากความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ก่อนกลับมาแข็งค่าเฉลี่ยใน ส.ค. (ข้อมูลถึง 25 ส.ค.) ตามการอ่อนค่าของดอลลาร์ (ธปท.)
ในการประชุมวันที่ 26 ส.ค. 2569 คณะกรรมการนโยบายการเงินระบุว่าเงินบาทเทียบดอลลาร์ผันผวนตามสถานการณ์ในตะวันออกกลางและมุมมองของตลาดต่อทิศทางนโยบายของ Fed และระบุด้วยว่าการส่งออกและการลงทุนที่ได้แรงหนุนจากวัฏจักรเทคโนโลยีพึ่งพาวัตถุดิบนำเข้าสูง (ธปท.)
คำอธิบายข้างต้นเป็นของ ธปท. ทั้งหมด CapsWindow ไม่ได้ประเมินน้ำหนักของแต่ละปัจจัยต่อค่าเงินบาทเอง
ต้องติดตามอะไรต่อ?
ตัวเลขชุดถัดไปที่จะช่วยตอบคำถามว่าเงินส่วนต่าง 18,360 ล้านดอลลาร์ใน 7 เดือนแรกมาจากไหน มีสามชุด
| รายการ | ความถี่ตามที่ ธปท. ระบุ |
|---|---|
| ดุลการชำระเงินสรุปรายเดือน (EC_XT_047_S3) | รายเดือน ล่าช้าประมาณหนึ่งเดือน |
| ดุลการชำระเงินรายละเอียด รวมบัญชีการเงินของไตรมาส 2/2569 (EC_XT_049_S2) | สิ้นไตรมาส ล่าช้าหนึ่งไตรมาส |
| การประชุมคณะกรรมการนโยบายการเงินครั้งถัดไป | 28 ต.ค. 2569 (ตารางการประชุม กนง.) |
CapsWindow ไม่พยากรณ์อัตราแลกเปลี่ยน รายการข้างต้นเป็นเพียงข้อมูลที่จะเผยแพร่ ไม่ใช่การคาดการณ์ทิศทางของเงินบาท
ข้อจำกัดของตัวเลข
ข้อมูลเบื้องต้นถูกปรับปรุงได้ — ดุลบัญชีเดินสะพัดเดือน เม.ย. 2569 เคยรายงานไว้ที่ −7.6 พันล้านดอลลาร์ในรายงานเดือนเมษายน และอยู่ที่ −7,790 ล้านดอลลาร์ในตารางที่ปรับปรุงเมื่อ 31 ส.ค. 2569
ชุดข้อมูลเปลี่ยนตาม BPM7 — ตั้งแต่ 30 มิ.ย. 2569 ธปท. ยุติการปรับปรุงตารางชุดเดิม เปลี่ยนชื่อรายการ เช่น รายได้ปฐมภูมิเป็นรายได้ และรายได้ทุติยภูมิเป็นรายการโอนและบริจาค และแสดงบัญชีการเงินด้วยเครื่องหมายตรงกันข้ามกับชุดเดิม ตัวเลขปี 2568 ในชุดใหม่จึงต่างจากชุดเดิมได้ (ธปท.)
ฐานดุลการชำระเงินกับฐานศุลกากรต่างกัน — ดุลการค้าในบทความนี้เป็นฐานดุลการชำระเงินของ ธปท. ซึ่งไม่เท่ากับดุลการค้าตามสถิติศุลกากร ตาราง ธปท. เองระบุว่าตัวชี้วัดการนำเข้ารายหมวดใช้ฐานศุลกากร ขณะที่มูลค่ารวมใช้ฐานดุลการชำระเงิน
อัตราแลกเปลี่ยนสองชุด — ค่าเฉลี่ยรายเดือนของ ธปท. กับของ BIS ต่างกันเล็กน้อย เช่น ก.ค. 2569 เป็น 33.50 และ 33.5097 บาทต่อดอลลาร์ บทความนี้ไม่ได้นำสองชุดมาคำนวณร่วมกัน ยอดคงค้างทุนสำรองยังรวมผลจากการตีราคาสินทรัพย์ จึงไม่เท่ากับดุลการชำระเงินของเดือนนั้น
ลองกับจำนวนเงินของคุณเอง — เครื่องคำนวณมูลค่าเงินในอดีตช่วยเปรียบเทียบเงินจำนวนเดียวกันระหว่างสองช่วงเวลาด้วยหลายเกณฑ์ ดูที่มาของข้อมูลได้ที่ ข้อมูลและวิธีการคำนวณ
คำถามที่พบบ่อย
ไทยเกินดุลบัญชีเดินสะพัด แต่ทำไมเงินบาทอ่อน?
ในปี 2569 ไทยไม่ได้เกินดุลแล้ว ช่วง ม.ค.–ก.ค. 2569 ดุลบัญชีเดินสะพัดขาดดุล 17,837 ล้านดอลลาร์ ขณะที่ค่าเฉลี่ยรายเดือนของเงินบาทอ่อนจาก 31.26 บาทต่อดอลลาร์ใน ก.พ. เป็น 33.51 บาทใน ก.ค. ธปท. ระบุว่าเงินบาทเคลื่อนไหวตามปัจจัยภายนอกเป็นสำคัญ เช่น สถานการณ์ในตะวันออกกลางและมุมมองของตลาดต่อนโยบายของ Fed
ทำไมดุลบัญชีเดินสะพัดของไทยขาดดุลในปี 2569?
ตามคำอธิบายของ ธปท. สาเหตุหลักคือดุลการค้าขาดดุลจากมูลค่านำเข้าที่เร่งตัว ทั้งเชื้อเพลิงช่วงความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และการเร่งนำเข้าทองคำเมื่อราคาทองคำโลกลดลง รวมถึงการส่งกลับกำไรและเงินปันผลตามฤดูกาล มูลค่านำเข้าช่วง ม.ค.–ก.ค. 2569 เพิ่มขึ้น 37.6% ขณะที่ส่งออกเพิ่มขึ้น 18.3%
เงินดอลลาร์ที่ไทยได้จากการเกินดุลปี 2568 ไปไหน?
ส่วนหนึ่งกลับออกไปลงทุนในต่างประเทศ ผู้มีถิ่นฐานในไทยซื้อหลักทรัพย์ต่างประเทศสุทธิ 34,551 ล้านดอลลาร์ (หุ้น 23,146 ล้าน ตราสารหนี้ 11,406 ล้าน) และลงทุนโดยตรงในต่างประเทศ 9,575 ล้านดอลลาร์ ขณะเดียวกันมีเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศเข้ามา 18,525 ล้านดอลลาร์ และค่าคลาดเคลื่อนทางสถิติ +12,934 ล้านดอลลาร์ ทุนสำรองจึงยังเพิ่มขึ้น 18,411 ล้านดอลลาร์
ทำไมตัวเลขบัญชีการเงินในตาราง ธปท. ชุดเก่ากับชุดใหม่มีเครื่องหมายตรงกันข้าม?
ตั้งแต่ 30 มิ.ย. 2569 ธปท. ปรับการเผยแพร่สถิติดุลการชำระเงินให้สอดคล้องกับคู่มือ BPM7 และแสดงบัญชีการเงินด้วยเครื่องหมายตรงกันข้ามกับชุดข้อมูลเดิม ในชุดใหม่ ค่าบวกหมายถึงสินทรัพย์ต่างประเทศสุทธิเพิ่มขึ้นมากกว่าหนี้สิน หรือเงินไหลออกสุทธิ ตารางชุดเดิมยุติการปรับปรุงข้อมูลแล้ว
แหล่งข้อมูล
- CapsWindow · ข้อมูลและวิธีการคำนวณ ↗
- ธปท. — EC_XT_049_S2 ดุลการชำระเงิน (ดอลลาร์ สรอ.) รายไตรมาสและรายปี ↗
- ธปท. — EC_XT_047_S3 ดุลการชำระเงิน (สรุป) (ดอลลาร์ สรอ.) รายเดือน ↗
- ธปท. — รายงานภาวะเศรษฐกิจและการเงินเดือนกรกฎาคม 2569 (31 ส.ค. 2569) ↗
- ธปท. — ตารางเครื่องชี้ภาวะเศรษฐกิจรายเดือน (รายงานเดือน ก.ค. 2569) ↗
- ธปท. — ตารางเครื่องชี้ภาวะเศรษฐกิจรายเดือน (รายงานเดือน มิ.ย. 2569) ↗
- ธปท. — ตารางเครื่องชี้ภาวะเศรษฐกิจรายไตรมาส (รายงานเดือน ก.ค. 2569) ↗
- ธปท. — รายงานภาวะเศรษฐกิจและการเงินเดือนมิถุนายนและไตรมาส 2/2569 ↗
- ธปท. — รายงานภาวะเศรษฐกิจและการเงินเดือนมีนาคมและไตรมาส 1/2569 ↗
- ธปท. — ผลการประชุมคณะกรรมการนโยบายการเงิน ครั้งที่ 4/2569 ↗
- ธปท. — รายการตารางสถิติดุลการชำระเงินที่เปลี่ยนแปลงตาม BPM7 (มิ.ย. 2569) ↗
- BIS — Bilateral exchange rates (อัตราแลกเปลี่ยนรายเดือน) ↗