Yen Carry Trade คืออะไร? ญี่ปุ่นขึ้นดอกเบี้ยถึง 1.25% แล้วเกี่ยวอะไรกับไทย

ทุกครั้งที่ธนาคารกลางญี่ปุ่นขึ้นดอกเบี้ย คำว่า yen carry trade จะกลับมาเป็นข่าว เพราะคนยังจำวันที่ 5 สิงหาคม 2024 ได้ บทความนี้อธิบายกลไก ขนาด และสิ่งที่เปลี่ยนไปสำหรับไทยในปี 2026

Yen carry trade คืออะไร

Yen carry trade คือการใช้เงินเยนที่ดอกเบี้ยต่ำเป็นแหล่งเงินทุน แล้วนำไปถือสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า แบ่งได้เป็น 4 ขั้น

1. กู้เงินเยน หรือขายเยนล่วงหน้าผ่านสัญญาแลกเปลี่ยน ด้วยต้นทุนดอกเบี้ยต่ำ
2. แลกเยนเป็นดอลลาร์หรือสกุลอื่น
3. ถือพันธบัตร หุ้น หรือเงินฝากที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่าต้นทุนเยน
4. เมื่อปิดสถานะ แลกกลับเป็นเยนเพื่อชำระหนี้

กำไรคือส่วนต่างดอกเบี้ย ความเสี่ยงคือขั้นที่ 4 ถ้าเงินเยนแข็งค่าขึ้นมาก จำนวนเงินที่ต้องใช้ซื้อเยนคืนจะเพิ่มขึ้น และเมื่อหลายคนต้องซื้อเยนคืนพร้อมกัน เงินเยนก็ยิ่งแข็งค่าเร็วขึ้น

ขนาดใหญ่แค่ไหน

ไม่มีตัวเลขเดียวที่วัดได้ครบ BIS ให้ตัวเลขหลายชุดตามนิยาม

ภาพอธิบาย

ขนาดใหญ่แค่ไหน

1. 1สิทธิเรียกร้องสกุลเยนต่อผู้กู้นอกภาคธนาคารนอกญี่ปุ่น

   ขนาด

   ราว 8.8 แสนล้านดอลลาร์ (133 ล้านล้านเยน)

   ช่วงเวลา

   ไตรมาส 1/2024

2. 2ในจำนวนนั้นเป็นสินเชื่อสกุลเยน

   ขนาด

   ราว 2.71 แสนล้านดอลลาร์ (41 ล้านล้านเยน) เพิ่มจาก 25 ล้านล้านเยนในไตรมาส 2/2021

   ช่วงเวลา

   ไตรมาส 1/2024

3. 3มูลค่าตามสัญญาของ FX swap และสัญญาล่วงหน้าที่เกี่ยวกับเยน

   ขนาด

   14.2 ล้านล้านดอลลาร์

   ช่วงเวลา

   สิ้นปี 2023

ตัวชี้วัด (BIS)	ขนาด	ช่วงเวลา
สิทธิเรียกร้องสกุลเยนต่อผู้กู้นอกภาคธนาคารนอกญี่ปุ่น	ราว 8.8 แสนล้านดอลลาร์ (133 ล้านล้านเยน)	ไตรมาส 1/2024
ในจำนวนนั้นเป็นสินเชื่อสกุลเยน	ราว 2.71 แสนล้านดอลลาร์ (41 ล้านล้านเยน) เพิ่มจาก 25 ล้านล้านเยนในไตรมาส 2/2021	ไตรมาส 1/2024
มูลค่าตามสัญญาของ FX swap และสัญญาล่วงหน้าที่เกี่ยวกับเยน	14.2 ล้านล้านดอลลาร์	สิ้นปี 2023

ตัวเลขสุดท้ายเป็นมูลค่าตามสัญญาซึ่งรวมการป้องกันความเสี่ยงทั่วไป ไม่ได้หมายความว่าเป็น carry trade ทั้งหมด

วันที่ 5 สิงหาคม 2024 เกิดอะไรขึ้น

ตลาดโลกปรับลดแรงในวันเดียว ดัชนีนิเคอิ 225 ปิดที่ 31,458.42 จุด ลดลง 4,451.28 จุดหรือ 12.40% เป็นการลดลงเป็นจุดมากที่สุดในประวัติศาสตร์ และเป็นอัตราลดลงมากที่สุดอันดับสองรองจาก 20 ตุลาคม 1987

ดัชนีนิเคอิ 225 วันที่ 5 สิงหาคม 2024 (Nikkei Indexes)

ตัวชี้วัด	ก่อน	5 สิงหาคม 2024
ดอลลาร์ต่อเยน (FRED)	161.73 (10 กรกฎาคม)	143.95 (−11.0%)
ดัชนี VIX ราคาปิด	23.39 (2 สิงหาคม)	38.57
ส่วนต่างพันธบัตร 2 ปี สหรัฐลบญี่ปุ่น	4.28 จุดร้อยละ (10 กรกฎาคม)	3.63 จุดร้อยละ

BIS Bulletin 95 ระบุว่าดัชนี VIX ขึ้นไปราว 66 ก่อนตลาดสหรัฐเปิด และ BIS ระบุว่า S&P 500 ฟื้นส่วนที่ลดลงได้ภายในวันที่ 9 สิงหาคม ฝั่งไทย เงินบาทเฉลี่ยรายเดือนเทียบเยนอ่อนลง 3.2% จาก 23.02 บาทต่อ 100 เยนในเดือนกรกฎาคม เป็น 23.76 บาทในเดือนสิงหาคม 2024 ทั้งที่เงินบาทเทียบดอลลาร์แข็งขึ้นในเดือนเดียวกัน

ญี่ปุ่นขึ้นดอกเบี้ยไปถึงไหนแล้วในปี 2026

วันที่ประกาศ	อัตราดอกเบี้ยนโยบาย	ยีลด์ญี่ปุ่น 10 ปีวันนั้น
19 มีนาคม 2024	ยกเลิกดอกเบี้ยติดลบ	0.744%
31 กรกฎาคม 2024	0.25%	1.07%
24 มกราคม 2025	0.50%	1.238%
19 ธันวาคม 2025	0.75%	2.021%
16 มิถุนายน 2026	1.00%	2.655%
18 กันยายน 2026	1.25% (มติ 7 ต่อ 2)	2.981%

อัตรา 1.25% สูงที่สุดนับจากปี 1995 ตามธนาคารกลางญี่ปุ่น ยีลด์ญี่ปุ่น 10 ปีปิดเหนือ 3% ครั้งแรกเมื่อ 2 กันยายน 2026 (3.006%) และอยู่ที่ 3.111% วันที่ 7 ตุลาคม 2026 ตามกระทรวงการคลังญี่ปุ่น การประชุมครั้งถัดไปคือ 29–30 ตุลาคม

ทำไมเงินเยนยังอ่อนอยู่

ดอกเบี้ยญี่ปุ่นขึ้นจริง แต่ดอกเบี้ยสหรัฐขึ้นด้วย ส่วนต่างพันธบัตร 2 ปีระหว่างสหรัฐ (FRED DGS2) กับญี่ปุ่นแคบลงจาก 4.28 จุดร้อยละในเดือนกรกฎาคม 2024 เหลือ 2.27 ในวันที่ 5 มกราคม 2026 แต่กลับกว้างขึ้นเป็น 2.73 ในวันที่ 29 กรกฎาคม และ 2.86 ในวันที่ 6 ตุลาคม 2026 ซึ่งเป็นช่วงหลังจากที่เฟดขึ้นดอกเบี้ยเมื่อ 16 กันยายน

ดอลลาร์ต่อเยนขึ้นไปสูงสุดของปีที่ 163.86 วันที่ 29 กรกฎาคม 2026 กระทรวงการคลังญี่ปุ่นเข้าแทรกแซงค่าเงินในปี 2026 รวมราว 27.13 ล้านล้านเยน แบ่งเป็นปลายเมษายนถึงต้นพฤษภาคม และ 30 กรกฎาคมถึง 26 สิงหาคม

ความเสี่ยงอยู่ที่ความเร็ว

ส่วนต่างที่ยังกว้างทำให้ carry trade ยังมีแรงจูงใจ แต่การปิดสถานะเกิดได้เร็ว ปีนี้ดอลลาร์ต่อเยน (FRED DEXJPUS) ลดลงราว 4% ภายในหนึ่งสัปดาห์มาแล้วสองครั้ง

ช่วง	ดอลลาร์ต่อเยน	เปลี่ยนแปลง
29 กรกฎาคม → 3 สิงหาคม 2026	163.86 → 156.96	−4.2%
1 กันยายน → 9 กันยายน 2026	160.03 → 153.50	−4.1%

ทั้งสองครั้งตลาดไม่ได้ปั่นป่วนแบบปี 2024 แต่แสดงให้เห็นว่าการเคลื่อนไหวระดับนี้เกิดขึ้นได้ภายในไม่กี่วัน

เส้นทางที่มาถึงไทย

ข้อเท็จจริงที่สำคัญที่สุดสำหรับไทยคือ ดอกเบี้ยไทยตอนนี้ต่ำกว่าญี่ปุ่นแล้วในทุกช่วงอายุหลัก

รายการ	ไทย	ญี่ปุ่น	ส่วนต่าง
อัตราดอกเบี้ยนโยบาย	1.00%	1.25%	−25 จุดพื้นฐาน
ยีลด์ 2 ปี (เฉลี่ยกันยายน 2026)	1.31%	1.87%	−57 จุดพื้นฐาน
ยีลด์ 10 ปี (เฉลี่ยกันยายน 2026)	2.32%	2.99%	−68 จุดพื้นฐาน

ยีลด์ไทย 10 ปีของ ThaiBMA ต่ำกว่ายีลด์ญี่ปุ่น 10 ปีของกระทรวงการคลังญี่ปุ่นต่อเนื่อง 14 เดือนตั้งแต่สิงหาคม 2025 ซึ่งไม่เคยเกิดเลยในข้อมูลรายเดือน 324 เดือนตั้งแต่ตุลาคม 1999 ยีลด์ 2 ปีต่ำกว่ามาตั้งแต่มกราคม 2026 และ กนง. คงดอกเบี้ยที่ 1.00% ในเดือนสิงหาคม

ผลคือการกู้เยนมาถือพันธบัตรไทยไม่มีส่วนต่างดอกเบี้ยให้เก็บแล้ว ถ้า carry trade ถูกปิดสถานะอีก ผลต่อไทยน่าจะมาทางอ้อม คือความผันผวนของตลาดหุ้นโลก ความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัย และอัตราแลกเปลี่ยน มากกว่าการที่เงินซึ่งเข้ามาหาดอกเบี้ยไทยไหลออก

เดือน	บาทต่อ 100 เยน (เฉลี่ยรายเดือน)
กรกฎาคม 2024	23.02
สิงหาคม 2024	23.76
ธันวาคม 2025	20.27
มกราคม 2026	19.98
มิถุนายน 2026	20.45
สิงหาคม 2026	20.78

เดือนมกราคม 2026 เงินเยนถูกที่สุดเมื่อเทียบเงินบาทตั้งแต่ปี 2000 ในชุดข้อมูลนี้ ตั้งแต่นั้นเยนแข็งขึ้นเทียบบาทราว 4% สำหรับคนไทยที่ถือสินทรัพย์หรือมีค่าใช้จ่ายเป็นเงินเยน การเคลื่อนไหวแบบวันที่ 5 สิงหาคม 2024 หมายถึงมูลค่าในรูปเงินบาทที่เปลี่ยนไปหลายเปอร์เซ็นต์ภายในไม่กี่วัน

ลองเทียบการเติบโตของพอร์ตของคุณกับเกณฑ์อื่นในช่วงเวลาเดียวกัน

เทียบการเติบโตของพอร์ตคุณเอง →