Lạm phát Việt Nam 5,08% cao hơn Mỹ 3,7%: chênh lệch bao nhiêu, vì sao, và điều gì chưa thể so sánh

Lạm phát của Mỹ tăng lên 3,7% trong tháng 9/2026. Ở nhiều nền kinh tế châu Á, con số này vẫn cao hơn lạm phát trong nước. Việt Nam là ngoại lệ: CPI tăng 5,08%, và lạm phát cơ bản cũng cao hơn Mỹ. Bài này đặt các số liệu chính thức cạnh nhau, giải thích nguyên nhân, và nói rõ phần nào chưa thể so sánh.

Lạm phát Việt Nam và Mỹ chênh nhau bao nhiêu?

CPI tháng 9/2026 của Việt Nam tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước và 0,62% so với tháng trước; lạm phát cơ bản tăng 4,45% (Cục Thống kê). Cùng tháng, CPI Mỹ tăng 3,7% và lạm phát cơ bản 2,6% (BLS, 14/10/2026).

CPI Việt Nam tháng 9/2026 (5,08%, Cục Thống kê) trừ CPI Mỹ tháng 9/2026 (3,7%, BLS), cùng so với cùng kỳ năm trước. CapsWindow tính

Minh họa

Lạm phát Việt Nam và Mỹ chênh nhau bao nhiêu?

1. CPI tháng 8/2026

   Việt Nam

   4,89%

   Mỹ

   3,4%

   Chênh lệch

   +1,49 điểm

2. CPI tháng 9/2026

   Việt Nam

   5,08%

   Mỹ

   3,7%

   Chênh lệch

   +1,38 điểm

3. Lạm phát cơ bản tháng 9/2026

   Việt Nam

   4,45%

   Mỹ

   2,6%

   Chênh lệch

   +1,85 điểm

4. Lãi suất điều hành (23/10/2026)

   Việt Nam

   tái cấp vốn 4,50%

   Mỹ

   3,75–4,00%

   Chênh lệch

   +50 điểm cơ bản (so với mức trên)

Thước đo (so với cùng kỳ)	Việt Nam	Mỹ	Chênh lệch
CPI tháng 8/2026	4,89%	3,4%	+1,49 điểm
CPI tháng 9/2026	5,08%	3,7%	+1,38 điểm
Lạm phát cơ bản tháng 9/2026	4,45%	2,6%	+1,85 điểm
Lãi suất điều hành (23/10/2026)	tái cấp vốn 4,50%	3,75–4,00%	+50 điểm cơ bản (so với mức trên)

Số liệu tháng 8 của Việt Nam theo VnEconomy dẫn Cục Thống kê. Chênh lệch thu hẹp nhẹ trong tháng 9 vì CPI Mỹ tăng nhanh hơn, không phải vì lạm phát Việt Nam giảm. Bình quân 9 tháng năm 2026, CPI Việt Nam tăng 4,52% và lạm phát cơ bản 4,26% (Thị trường Tài chính Tiền tệ).

Vì sao bài này không so chuỗi dài từ năm 2020?

Với các đồng tiền khác, CapsWindow đếm số tháng lạm phát trong nước thấp hơn hay cao hơn Mỹ từ tháng 1/2020. Với Việt Nam thì không làm được. Chuỗi CPI Việt Nam trên trang dữ liệu của chúng tôi lấy từ trang dữ liệu NSDP của Cục Thống kê và dừng ở tháng 2/2019. Chúng tôi không nối chuỗi đó với các thông cáo hằng tháng sau này và không ước lượng phần còn thiếu, vì gốc so sánh và cách tính có thể khác nhau.

Vì thế, mọi so sánh trong bài chỉ dùng các số liệu chính thức mới nhất mà Cục Thống kê và BLS công bố, cùng một tháng và cùng một cách đo (so với cùng kỳ năm trước). Con số 9 tháng của Việt Nam là bình quân so với cùng kỳ, nên không đặt cạnh lạm phát một tháng của Mỹ.

Vì sao lạm phát Việt Nam cao hơn?

Nguyên nhân lớn nhất là xăng dầu. Theo Cục Thống kê, nhóm giao thông tăng 11,67% so với cùng kỳ và đóng góp 1,16 điểm phần trăm vào CPI chung, trong đó giá nhiên liệu tăng 23,96% do giá xăng dầu trong nước tăng theo giá thế giới. CPI tháng 9 tăng so với tháng trước chủ yếu do giá xăng dầu và việc một số cơ sở giáo dục điều chỉnh học phí năm học mới (Cục Thống kê).

Giá xăng dầu ở Việt Nam do Bộ Công Thương và Bộ Tài chính điều hành theo kỳ, có Quỹ bình ổn, nhưng mức giá vẫn bám theo giá thế giới. Ngày 15/10/2026, giá bán lẻ tối đa xăng E10 RON95-III là 27.029 đồng/lít và dầu điêzen 29.106 đồng/lít (Tạp chí Kinh tế Tài chính). Mức này đã tính đến việc thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và VAT với xăng dầu được giảm về 0%, kéo dài đến hết năm 2026 (Vietstock qua Investing.com). Nói cách khác, chính sách thuế đã làm giảm phần tăng giá, nhưng không đủ để giữ nhiên liệu ổn định như ở những nước trợ giá trực tiếp.

Phía Mỹ, lạm phát tháng 9 cũng tăng vì năng lượng: chỉ số giá xăng tăng 9,1% so với tháng trước (BLS). Hai nước cùng chịu cú sốc giá dầu, nhưng Việt Nam bắt đầu từ mức lạm phát nền cao hơn.

Lạm phát cơ bản: chênh lệch còn lớn hơn

Lạm phát cơ bản của Việt Nam, đã loại lương thực, thực phẩm tươi sống, năng lượng và các mặt hàng do Nhà nước quản lý như y tế, giáo dục, tăng 4,45% trong tháng 9, so với 2,6% của Mỹ. Chênh lệch 1,85 điểm phần trăm lớn hơn chênh lệch CPI chung (1,38 điểm).

Điều này có nghĩa là áp lực giá ở Việt Nam không chỉ đến từ xăng dầu. Ngay cả khi bỏ năng lượng ra, giá cả vẫn tăng nhanh hơn Mỹ. Ở nhiều nước trong khu vực, CPI chung thấp hơn Mỹ nhờ giá năng lượng được kiềm chế, nhưng lạm phát cơ bản lại gần hoặc cao hơn Mỹ; Việt Nam cao hơn Mỹ ở cả hai thước đo. Định nghĩa lạm phát cơ bản của hai nước không giống nhau, nên chênh lệch này là chỉ dấu về hướng, không phải phép đo chính xác.

Điều này có ý nghĩa gì với tiền đồng?

Theo lý thuyết ngang giá sức mua, đồng tiền của nước có lạm phát cao hơn sẽ có xu hướng mất giá trong dài hạn. Năm 2026 cho đến nay chưa thấy điều đó trên số liệu bình quân tháng.

Chỉ số	Giá trị
Tỷ giá VND/USD bình quân tháng 12/2025 (BIS)	25.144,67
Tỷ giá VND/USD bình quân tháng 6/2026 (BIS)	25.168,38 (+0,09%)
Chỉ số giá đô la Mỹ tháng 9/2026 so với cùng kỳ (Cục Thống kê)	−1,34%
Chỉ số giá đô la Mỹ tháng 9/2026 so với tháng 12/2025	−1,07%
Lãi suất tái cấp vốn trừ CPI tháng 9	4,50% − 5,08% = −0,58 điểm

Tỷ giá theo BIS, chuỗi bình quân tháng trên CapsWindow kết thúc ở tháng 6/2026. Chỉ số giá đô la Mỹ theo Cục Thống kê. Lãi suất tái cấp vốn 4,50% giữ nguyên từ 19/6/2023 (VNBA); phép trừ do CapsWindow tính.

Tỷ giá VND/USD được Ngân hàng Nhà nước điều hành quanh tỷ giá trung tâm với biên độ, và còn chịu tác động của dòng ngoại tệ và chênh lệch lãi suất, nên không phản ánh ngay chênh lệch lạm phát. Với người có chi tiêu bằng đô la, như học phí ở nước ngoài, năm 2026 tỷ giá chưa làm chi phí tăng thêm đáng kể; với người giữ tiền đồng, lạm phát 5,08% trong khi lãi suất điều hành 4,50% cho thấy sức mua có thể bị bào mòn nếu lãi suất tiền gửi không cao hơn lạm phát. Bài này không dự báo tỷ giá hay lạm phát.

Bạn có thể nhập số tiền và giai đoạn của mình để xem chuẩn trong nước và chuẩn quy đổi từ đô la cho kết quả khác nhau thế nào.

So sánh chuẩn trong nước và chuẩn Mỹ →

Giới hạn của phép so sánh