Lãi suất đầu tư quỹ BHXH 10 năm: luôn cao hơn lạm phát, nhưng khoảng cách năm 2025 chỉ còn 0,41 điểm phần trăm
Lãi suất đầu tư bình quân của Quỹ Bảo hiểm xã hội Việt Nam giai đoạn 2016–2025 tương đương 5,22%/năm: 100 triệu đồng thành khoảng 166 triệu, trong khi giá cả tăng 1,36 lần. Năm nào cũng cao hơn lạm phát, nhưng mức chênh giảm từ hơn 3,7 điểm phần trăm xuống 0,41 điểm năm 2025. Đây là quỹ hưu trí xác định lợi ích, không phải tài khoản cá nhân.
Với người lao động Việt Nam, khoản tiết kiệm hưu trí bắt buộc lớn nhất là Quỹ Bảo hiểm xã hội. Quỹ đầu tư phần tiền tạm thời nhàn rỗi và công bố lãi suất đầu tư bình quân mỗi năm. Bài này so sánh lãi suất đó với lạm phát trong 10 năm, giải thích vì sao không so được với M2, và vì sao con số này khác với lợi nhuận của một tài khoản cá nhân.
Quỹ BHXH tăng bao nhiêu trong 10 năm?
Nối lãi suất đầu tư bình quân từ 2016 đến 2025, 100 triệu đồng thành khoảng 166,3 triệu, tương đương 5,22%/năm. Các mức lãi suất lấy từ báo cáo trước Quốc hội và thông báo hằng năm của BHXH Việt Nam (dùng để tính lãi chậm đóng) được báo chí và trang chuyên ngành trích dẫn; năm 2025 là 3,72% theo Đại biểu Nhân dân.
100 triệu đồng nối theo lãi suất đầu tư bình quân của Quỹ BHXH 2016–2025 (×1,6627, 5,22%/năm). Cùng giai đoạn, nối CPI bình quân năm ×1,3560, nên giá trị thực ×1,226. CapsWindow tính; đây là minh họa cho quỹ chung, không phải số dư của một người.
Quỹ có quy mô lớn: đến 30/4/2026, số dư đầu tư trên 1,5 triệu tỷ đồng, trong đó khoảng 82% (1,24 triệu tỷ) là trái phiếu Chính phủ và khoảng 18% (272 nghìn tỷ) gửi tại bốn ngân hàng thương mại nhà nước (Đại biểu Nhân dân). Cơ cấu này giải thích phần lớn vì sao lãi suất của quỹ đi theo mặt bằng lãi suất trái phiếu và tiền gửi.
Có thắng lạm phát không?
Có, năm nào cũng vậy, nhưng khoảng cách hẹp dần. Lạm phát trong bảng là CPI bình quân năm. Các năm 2020, 2023, 2024 và 2025 dùng số liệu thống kê chính thức được báo chí đưa tin (2023, 2024, 2025); các năm còn lại dùng số liệu Ngân hàng Thế giới có nguồn từ cơ quan thống kê (FRED).
Có thắng lạm phát không?
Lãi suất thực
Cùng một thang tuyến tính tính từ số không. Một số mục được trích từ bảng bên dưới. Ngày tham chiếu, đơn vị, định nghĩa và giới hạn của bảng và bài viết vẫn được giữ nguyên.
| Năm | Lãi suất đầu tư Quỹ BHXH | CPI bình quân năm | Chênh lệch | Lãi suất thực |
|---|---|---|---|---|
| 2016 | 6,40% | 2,67% | 3,73 | 3,63% |
| 2017 | 7,25% | 3,52% | 3,73 | 3,60% |
| 2018 | 7,25%* | 3,54% | 3,71 | 3,58% |
| 2019 | 5,80% | 2,80% | 3,00 | 2,92% |
| 2020 | 5,02% | 3,23% | 1,79 | 1,73% |
| 2021 | 4,39% | 1,83% | 2,56 | 2,51% |
| 2022 | 4,19% | 3,16% | 1,03 | 1,00% |
| 2023 | 4,36% | 3,25% | 1,11 | 1,08% |
| 2024 | 3,86% | 3,63% | 0,23 | 0,22% |
| 2025 | 3,72% | 3,31% | 0,41 | 0,40% |
Chênh lệch tính bằng điểm phần trăm. Lãi suất thực = (1 + lãi suất) ÷ (1 + CPI) − 1, CapsWindow tính. *Nguồn Báo Đầu tư ghi năm 2017 và 2018 cùng là 7,25%; hai năm có cùng một giá trị nên có thể là lỗi ở nguồn, nhưng chưa có số liệu khác để đối chiếu.
Nối 10 năm, CPI bình quân năm cho ra ×1,3560 (3,09%/năm), còn quỹ ×1,6627, nên giá trị thực tăng khoảng 2,06%/năm (CapsWindow tính). Năm 2020 có thể đối chiếu trực tiếp: lãi suất 5,02% cao hơn lạm phát năm 2020 (3,23%) là 1,79 điểm phần trăm, đúng như Đại biểu Nhân dân đưa tin. Chuỗi CPI tháng của Việt Nam trên CapsWindow dừng ở tháng 2/2019, nên bài không dùng CPI tháng 12 so với tháng 12 như các thị trường khác.
So với cung tiền (M2) thì sao?
Không so sánh được. CapsWindow chưa có chuỗi M2 của Việt Nam theo tháng, và bài không tự dựng chỉ số M2 từ các tỷ lệ tăng trưởng năm. Vì vậy bài không trả lời câu hỏi “quỹ có theo kịp tốc độ tăng của cung tiền không” cho Việt Nam. Ý nghĩa của khoảng cách giữa cung tiền và giá cả được giải thích trong bài M2 và CPI.
Lãi suất của quỹ không phải lợi nhuận của tài khoản cá nhân
BHXH bắt buộc của Việt Nam là chế độ hưu trí xác định lợi ích. Lương hưu được tính theo số năm đóng và mức lương làm căn cứ đóng, không phải theo số dư cộng lãi như một tài khoản đầu tư. Lãi suất 3,72% năm 2025 là hiệu quả đầu tư của quỹ chung, ảnh hưởng đến khả năng chi trả lâu dài của quỹ, không phải con số được cộng vào sổ của từng người.
Nơi lãi suất này chạm đến người lao động là các khoản tính lãi: BHXH Việt Nam dùng lãi suất đầu tư bình quân năm trước để tính tiền lãi chậm đóng, và để tính lãi cho BHXH tự nguyện theo tháng (lãi suất năm chia 12) (Kế toán Thiên Ưng).
Luật BHXH 41/2024/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 29/6/2024 và có hiệu lực từ 1/7/2025. Số năm đóng tối thiểu để hưởng lương hưu giảm từ 20 xuống 15 năm, trợ cấp hưu trí xã hội áp dụng từ 75 tuổi (70 tuổi với hộ nghèo, cận nghèo), và việc rút BHXH một lần bị hạn chế với người tham gia từ 1/7/2025 (Cổng dịch vụ công Nghệ An). Bài không so sánh xếp hạng Quỹ BHXH với quỹ hưu trí của nước khác, vì định nghĩa và cách vận hành khác nhau.
Năm 2026 đang ra sao?
Lãi suất đầu tư và cơ cấu đầu tư của quỹ đang được thảo luận. Ngày 30/9/2026, một đại biểu Quốc hội nêu lãi suất đầu tư bình quân năm 2025 là 3,72%, so với CPI bình quân 3,31% và lạm phát cơ bản 3,21%, và đề nghị quỹ an toàn phải đi cùng hiệu quả; Quốc hội đang thảo luận dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH (Đại biểu Nhân dân). Nội dung sửa đổi chưa được thông qua, và lãi suất đầu tư năm 2026 chưa được công bố.
Nếu tích lũy 30 năm, chênh lệch lớn đến đâu?
Ví dụ sau là giả định, không phải dự báo, và chỉ để hình dung tác động của lãi suất kép; nó không mô tả lương hưu BHXH. Mỗi cuối tháng góp 1 triệu đồng trong 30 năm, lãi kép theo tháng, không tính phí, thuế hay tăng lương.
| Giả định lãi suất mỗi năm | Tổng tiền góp | Số dư sau 30 năm |
|---|---|---|
| 5,22% (bình quân Quỹ BHXH 2016–2025) | 360 triệu đồng | khoảng 847,1 triệu đồng |
| 2% | 360 triệu đồng | khoảng 491,3 triệu đồng |
CapsWindow tính. Nếu giả định lạm phát bằng bình quân 10 năm qua (3,09%/năm), 847,1 triệu đồng sau 30 năm tương đương khoảng 339,7 triệu đồng tiền hôm nay, thấp hơn tổng tiền đã góp (giả định lạm phát). Lãi suất của quỹ năm 2024–2025 (3,86% và 3,72%) cũng thấp hơn bình quân 10 năm.
Tính số tiền cần cho tương lai với giả định của bạn →
Lãi suất trong quá khứ không bảo đảm kết quả tương lai, và bài này không phải lời khuyên đầu tư hay tham gia bảo hiểm. Lãi suất đầu tư bình quân là của Quỹ BHXH chung theo chế độ xác định lợi ích, không phải lợi nhuận của tài khoản cá nhân. Các mức lãi suất 2016–2025 lấy từ báo cáo và thông báo được báo chí, trang chuyên ngành trích dẫn; chưa đối chiếu được văn bản gốc của BHXH Việt Nam, và năm 2017, 2018 cùng giá trị 7,25% có thể là lỗi ở nguồn. Lạm phát là CPI bình quân năm từ số liệu thống kê chính thức và Ngân hàng Thế giới, khác với cách đo tháng 12 so với tháng 12; chuỗi CPI tháng trên CapsWindow dừng ở tháng 2/2019. Không có so sánh với M2 vì CapsWindow chưa có chuỗi này; dữ liệu thiếu không được điền.
Câu hỏi thường gặp
Lãi suất đầu tư của Quỹ BHXH năm 2025 là bao nhiêu?
3,72%/năm, trong khi CPI bình quân năm 2025 tăng 3,31% và lạm phát cơ bản 3,21%, theo phát biểu tại Quốc hội được Đại biểu Nhân dân đưa tin ngày 30/9/2026. Năm 2024 là 3,86%, năm 2016 là 6,4%.
Quỹ BHXH có thắng lạm phát trong 10 năm qua không?
Có. Từ 2016 đến 2025, không năm nào lãi suất đầu tư bình quân thấp hơn CPI bình quân năm. Nối 10 năm, quỹ ×1,66 so với giá cả ×1,36, tức giá trị thực khoảng 2,06%/năm (CapsWindow tính). Nhưng mức chênh đã giảm còn 0,23 điểm phần trăm năm 2024 và 0,41 điểm năm 2025.
Lãi suất của quỹ có cộng vào sổ BHXH của tôi không?
Không theo cách của một tài khoản đầu tư. BHXH bắt buộc là chế độ xác định lợi ích: lương hưu tính theo số năm đóng và mức lương làm căn cứ đóng. Lãi suất của quỹ ảnh hưởng đến khả năng chi trả lâu dài của quỹ, không trực tiếp quyết định lương hưu của từng người.
Phải đóng bao nhiêu năm để nhận lương hưu?
Từ ngày 1/7/2025, theo Luật BHXH 41/2024/QH15, số năm đóng tối thiểu để hưởng lương hưu là 15 năm, giảm từ 20 năm.
Nguồn
- Báo Đầu tư - Lãi suất đầu tư Quỹ BHXH 2016–2020 theo đánh giá của Ủy ban Xã hội ↗
- Đại biểu Nhân dân - An toàn và bền vững (lãi suất 2020: 5,02%) ↗
- ebh.vn - Lãi suất đầu tư từ quỹ BHXH năm 2021 ↗
- baohiemxahoidientu.vn - Lãi chậm đóng năm 2022 (TB 83/TB-BHXH) ↗
- Cổng thông tin Hà Tĩnh - Lãi suất chậm đóng năm 2024 (TB 80/TB-BHXH) ↗
- Kế toán Thiên Ưng - Lãi suất đầu tư năm 2024 (TB 76/TB-BHXH) ↗
- Đại biểu Nhân dân - Quỹ BHXH an toàn phải đi cùng hiệu quả (30/9/2026) ↗
- VietnamPlus - CPI năm 2023 tăng 3,25% ↗
- Vietnam Law Magazine - CPI năm 2024 tăng 3,63% ↗
- Đại biểu Nhân dân - CPI năm 2025 tăng 3,31% ↗
- FRED - Lạm phát giá tiêu dùng Việt Nam (World Bank, nguồn GSO) ↗
- Cổng dịch vụ công Nghệ An - 14 nội dung trọng tâm của Luật BHXH có hiệu lực từ 1/7/2025 ↗